همگانی شدن الگوی تعالی اجتماعی رسالت
در این زیستبوم اقتصاد اجتماعی مردمی، به منظور تحقق هدف «بهبود معشیت اقشار خرد جامعه»، اصول و قواعد رفتاری مشخصی تحت عنوان «الگوی تعالی اجتماعی رسالت» تعریف شده است.
الگوی تعالی اجتماعی رسالت بر این باور استوار است که با سه راهکار «همیاری اجتماعی»، «کارآفرینی اجتماعی» و «قرضالحسنه» میتوان بستری را مهیا کرد که نهایتاً منجر به بهبود معیشت اقشار خرد جامعه شود.
در سالهای اخیر، گامهای چشمگیری در همگانی شدن الگوی تعالی اجتماعی رسالت رقم خورده است.
در الگوی تعالی اجتماعی رسالت، این باور وجود دارد که جمعهای مردمی که با دغدغه و مسائل مشترک و ذیل هویت واحدی گردهم آمدهاند (مثل همخانواده، همطایفه، هممحلی، همشهری، هممسجدی، همکار و غیره)، میتوانند با تعاون و اتکا به ظرفیتهای خودشان، امورشان را سامان دهند، بدون اینکه نیازی به جمع غیرخود (بخصوص دولت) داشته باشند.
این نهادهای اجتماعی در الگوی تعالی اجتماعی رسالت، تحت عنوان «کانونهای همیاری اجتماعی» شناخته میشوند. در این میان، راهبران اجتماعی، نقشی کلیدی در تقویت این جمعهای مردمی و میدانداری آنها ایفا میکنند (نظام امامت و امت).
سعی بر این است که در سازوکارهای الگو، فرصت بیشتری برای کانونهای همیاری اجتماعی و بخصوص راهبران اجتماعی فراهم شود تا بیشتر خودشان را پیدا کنند و اقدامات جمعیشان را بهتر به پیش ببرند.
در این زیست بوم، حدود 6 میلیون عضو فعال با یکدیگر تعامل داشتهاند و در قالب 25 هزار کانون همیاری اجتماعی در سراسر کشور فعالیت داشتهاند.
مجموعه سازمانهایی خدماتدهندهای که در این زیست بوم، خدمات مورد نیاز اعضا را در قالب 25 سامانه تخصصی ارائه دادهاند، با حدود 5هزارنیروی موظفی در کشور، قریب به 700 میلیارد تومان بیمه و مالیات به دولت پرداخت کردهاند.
در الگوی تعالی اجتماعی رسالت، این اعتقاد وجود دارد که معیشت خانوارها به کسبوکار آنها گره خورده است. لذا اگر قرار است بهبود معیشت محقق شود، باید بسترهایی برای رونق و توسعه کسبوکارهای خرد و خانگی مهیا گردد.
ازطرفی اگر قرار است مهاجرت معکوس شکل بگیرد، باید روستاها و شهرهای کوچک، مولد باشند و بتوانند در مقابل شهرهای بزرگ، حرفی برای گفتن داشته باشند. با توسعه این کسبوکارها بهخصوص در روستاها و شهرهای کوچک و مصرف تولیداتشان در شهرهای بزرگ، میتوان به آبادانی و رفاه این مناطق، امید بیشتری داشت.
از طرفی دیگر، شرط پایداری کسبوکار خرد و خانگی، رقابتپذیری آنها در بازار است. لذا اگر کسبوکارهای زنجیرهای که به یک محصول (مثلا پوشاک) ختم میشوند، راهبری و بههمرسانی شوند، میتوانند منجر به عرضه محصول رقابتی در بازار گردند.
در الگوی تعالی اجتماعی رسالت، به همه این دغدغهها در مؤلفهای تحت عنوان «کارآفرینی اجتماعی» پاسخ داده شده است. بدین منظور کسبوکارهای خرد و خانگی معیشتمحور (با اولویت روستاها و شهرهای کوچک)، در قالب «هستههای کارآفرینی اجتماعی» ساماندهی میشوند و بسترهای لازم برای بههمرسانی و مدیت زنجیره ارزش این هستهها مهیا میگردد.
50% اعضای این زیست بوم، در مشاغل خرد و خانگی فعالیت دارند.
تاکنون 50 هزار کاروکسب خردوخانگی با گرفتن شناسه هسته کارآفرینی اجتماعی در روستاها و شهرهای مختلف فعالیت داشتهاند.
اعضای این زیستبوم حدود 2340 میلیارد تومان در سامانه بازار مجازی «ام بازار» با هم تبادل کالا و خدمات داشتند.
101 هزار دام و 3660 نیروگاه خورشیدی خانگی از جمله کالاهایی بوده است که اعضا در این سامانه، با هم تبادل کردهاند.
یکی از دغدغههایی که اقشار خرد جامعه برای بهبود معیشت خود دنبال میکنند، نظام تامین مالیای است که اولاً شرعی، در دسترس و آسان و ارزان بوده و ثانیاً مبتنی بر ظرفیتهای خود مردم شکل گرفته باشد.
در الگوی تعالی اجتماعی رسالت، این باور وجود دارد که نظام مالی قرضالحسنه، یک نظام تأمین مالی شرعی ناب به شمار میرود که در قالب آن، مردم میتوانند بدون هرگونه کسب سود و با بکارگیری توانهای مالی خرد خود، بسیاری از نیازهای مالی خود را برطرف نموده و حتی از آن برای راهاندازی کسبوکارها بهره ببرند.
در این راستا، بانک قرضالحسنه رسالت، به عنوان اولین بانک مردمی قرضالحسنه کشور، این بستر قرض نیکو و شرعی را برای تمامی اقشار جامعه مهیا نموده است.
پیادهشدن وام قرضالحسنه بدون کارمزد (مطابق با فتاوای جهان اسلام) برای اولین بار در سطح کشور
اعضای این زیست بوم، با همیاری یکدیگر داشتهاند، توانستهاند حدود یک میلیون و 800 هزار فقره وام قرضالحسنه با مبلغی قریب به 114هزار میلیارد تومان از بانک قرضالحسنه رسالت دریافت کنند.
میانگین هر فقره وام قرضالحسنه در حدود 64 میلیون تومان بوده که عمدتاً صرف شکلگیری و توسعه کارکسبهای خرد و خانگی، تأمین جهیزیه، سلامت، توسعه و ساخت زیرساختهای روستایی و شهری و … شده است.
حدود یک سوم این وامها، اعضا حامی یکدیگر شده و اعتبار لازم را برای یکدیگر مهیا کردهاند.
در شکل زیر میتوان تکثر جمعهای مردمی شکل گرفته در سراسر کشور، به تفکیک تعداد اعضا، تعداد کانونهای همیاری اجتماعی و تعداد هستههای کارآفرینی اجتماعی را مشاهده کرد.
آماری از همگانی شدن الگوی تعالی اجتماعی رسالت
(تعداد اعضا، تعداد هستههای کارآفرینی اجتماعی)